در حال حاضر روش کشت هیدروپونیک یکی از روش‌های مرسوم در صنعت کشاورزی و باغبانی است. در این شیوه، کشت و پرورش گیاهان به جای این که در خاک و روی زمین انجام شود، در محیط گلخانه و تحت شرایط کنترل شده صورت می‌گیرد. یکی از بسترهایی که در این نوع کشاورزی مورد استفاده قرار می‌گیرد، پشم سنگ هیدروپونیک است که نسبت به سایر موارد بهتر و مقرون به صرفه‌تر هستند.
عایق پشم سنگ و مکعب‌های پشم سنگ هیدروپونیک از مواد فیبری ساخته شده‌اند و می‌توان از آن به عنوان یک محیط رشد جایگزین برای باغبانی به روش هیدروپونیک استفاده کرد. در ادامه این مقاله از عایق چی، درباره این مقوله بیشتر می‌آموزیم.
پشم سنگ در هیدروپونیک چگونه استفاده می شود؟ [کشت بدون خاک]
اگر قصد استفاده از پشم سنگ هیدروپونیک را برای کشت به این روش دارید، باید قبل از استفاده ابتدا آن را آماده سازی کنید و مراحل زیر را برای تهیه صحیح آن دنبال کنید. این کار باعث جلوگیری از بروز عوارض جانبی می‌شود و یک محیط ایده‌آل برای رشد را فراهم می‌کند.
- مرحله اول: عایق پشم سنگ دارای موادی است که برای رشد گیاهان مضر است؛ پس باید به روشی آنها را حذف کرد. از جمله این مواد فرمالدهید (به انگلیسی: Formaldehyde) و آزبست یا پنبهٔ نسوز یا پنبهٔ کوهی (به انگلیسی: Asbestos) هستند. قبل از کاشت هر چیزی در پشم سنگ هیدروپونیک، باید مواد مضر را با استفاده از مواد شوینده، بشویید. برای این کار می‌توانید از مواد شوینده ماشین ظرفشویی استفاده کنید یا قبل از استفاده، عایق را حداقل به مدت ۲۴ ساعت در آب و صابون قرار دهید.
- مرحله دوم: اگر قصد استفاده از پشم سنگ هیدروپونیک را دارید که قبلا آن را در کشت استفاده کرده‌اید، بهتر است آن را به طور کامل در پراکسید هیدروژن بشویید. این کار به جلوگیری از گسترش هر گونه بیماری از محصولات قدیمی به دانه‌های جدید کمک می‌کند. پس از شستن پشم سنگ هیدروپونیک در مواد شوینده، اجازه دهید عایق به مدت ۲۴ ساعت در پراکسید هیدروژن بماند.
- مرحله سوم: در نهایت، پس از خیساندن پشم سنگ هیدروپونیک در مواد شوینده ماشین ظرفشویی و پراکسید هیدروژن، آن را با آب تمیز شستشو دهید. این عایق برای رشد گیاهان بسیار مفید است؛ زیرا رطوبت زیادی را در خود نگه می‌دارد. اما باید حتما خوب آن را با آب بشویید در غیر این صورت گیاهان رشد نخواهند کرد.
پس از تمیز کردن، شستشو و خیساندن عایق، می‌توانید آن را به شکل مکعب‌هایی با اندازه دلخواهتان درآورید و شروع به کاشت بذر در سیستم پشم سنگ هیدروپونیک خود کنید. اجازه دهید مکعب‌ها کاملا با آب اشباع شوند تا هرگونه رطوبت اضافی به جای خیساندن دانه‌ها در عایق پشم سنگ به بذرهای شما برسد.
- مرحله چهارم: نکته نهایی که باید به آن توجه کنیم این است که پشم سنگ هیدروپونیک معمولاً سطح PH بالاتری نسبت به سایر بسترهای رشد دارد که می‌تواند بر تعادل مواد مغذی در محلول رشد تاثیر بگذارد. بنابراین پس از نصب عایق، حتما سطح PH را مجدد بررسی کرده و در صورت نیاز با PH متر آن را تنظیم کنید. به علاوه می‌توانید قبل از کاشت بذر، عایق پشم سنگ هیدروپونیک را در محلول غذایی با PH بهینه قرار دهید تا PH آن تثبیت شود. به این ترتیب، گیاهان می‌توانند در محیطی ایده آل رشد کنند.
کاربرد پشم سنگ هیدروپونیک چیست؟
همان‌طور که اشاره کردیم، پشم سنگ به دلیل دارا بودن خواص عایق‌بندی، اغلب در کشت هیدروپونیک استفاده می‌شود. این موضوع بدان معناست که بسته به نیاز شما این بستر می‌تواند با حفظ دمای آب، محیط رشد بذر و گیاه را گرم یا خنک نگه دارد. به علاوه پشم سنگ هیدروپونیک مانع از تبخیر سریع آب می‌شود و با ایجاد یک محیط مرطوب به رشد ریشه‌ها کمک خواهد کرد.
پشم سنگ ظرفیت نگهداری آب بالایی دارد که آن را برای کشت هیدروپونیک ایده آل می‌کند. همچنین، PH آن خنثی است و حاوی هیچ ماده مغذی نیست که بر محلول مواد مغذی موجود در سیستم شما تاثیر بگذارد.
مزایای استفاده از پشم سنگ در کشت هیدروپونیک چیست؟
استفاده از پشم سنگ در کشت هیدروپونیک مزایای بسیاری دارد که در ادامه به برخی از آنها اشاره می‌کنیم.
- با استفاده از بستر عایق پشم سنگ، مسائل مربوط به تامین آب، مواد مغذی و اکسیژن گیاه را می‌توان به راحتی حل کرد. کشت NFT اکسیژن را عمدتاً با استفاده از دستگاه اکسیژن یا اسپری آب تأمین می‌کند؛ اما پشم سنگ تهویه خوبی دارد و ارتباط بین کود، آب و اکسیژن را بدون افزودن وسایل دیگر هماهنگ می‌کند.
- پشم سنگ هیدروپونیک توانایی جذب آب تا ۶۰۰ درصد را دارد. بنابراین آب و مواد مغذی را می‌توان به راحتی توسط پشم سنگ ذخیره کرد و یک محیط رشد پایدار برای ریشه‌های گیاه ایجاد کرد. علاوه بر این به دلیل یکنواختی پشم سنگ، تامین محلول غذایی و اکسیژن در بخش‌های مختلف بستر کشت مشابه خواهد بود.
- دستگاه کشت پشم سنگ هیدروپونیک ساده است؛ بنابراین نصب و استفاده از آن آسان می‌باشد. این سیستم فقط به تشک پشم سنگ، فیلم پلاستیکی مقاوم در برابر اشعه ماوراء بنفش و دستگاه آبیاری قطره‌ای نیاز دارد. با استفاده از این سیستم، زمان عرضه محلول غذایی را می‌توان تا حد زیادی کاهش داد و در مصرف آب و برق نیز تا حد زیادی صرفهجویی کرد.
- عایق پشم سنگ مانع از انتقال و گسترش بیماری، حشرات و علف‌های هرز می‌شود و در صورت استفاده صحیح می‌توان آن را به مدت ۱ تا ۲ سال و پس از ضدعفونی مجدد استفاده کرد.
- پشم سنگ از نظر وزن سبک است و پس از خیساندن در آب استحکام بالایی دارد. بنابراین می‌توان از آن برای کشت در بالکن و کشاورزی هیدروپونیک عمودی یا رشد نهال استفاده کرد.
ابعاد پشم سنگ هیدروپونیک
پشم سنگ هیدروپونیک دارای ابعاد مختلفی برای استفاده در بستر کشت است. البته در برخی موارد خودتان می‌توانید ابعاد مورد نظرتان را برش دهید.
- ابعاد مکعب ۴ سانتی‌متری برای شروع و قلمه‌زدن توصیه می‌شود. مکعب‌ها را در سینی‌های تکثیر استاندارد قرار می‌دهند و در ادامه در صورت نیاز به بلوک‌ها یا محیط‌های رشد سنتی منتقل می‌کنند.
- بلوک‌های ۴ یا ۵ سانتی‌متری برای تکثیر بذر و قلمه استفاده می‌شود. هر بلوک از چهار طرف در پلاستیک سفید پیچیده می‌شود و در یک نوار مناسب به طول ۶۰ سانتی‌متر عرضه می‌شود.
- بلوک‌های ۱۰ سانتی‌متری می‌توانند گیاهان کوچک تا متوسط را از ابتدا تا انتهای رشد پشتیبانی کنند.
- بلوک‌های ۱۶ تا ۱۷ سانتی‌متری (هوگو)، محیطی با حجم کافی برای رشد یک گیاه بزرگ‌تر را فراهم می‌کنند.
- مکعب‌های بزرگ‌تر به نام اسلب با ابعاد متفاوت برای محصولات بزرگ‌تر با ریشه‌های گسترده مانند فلفل و گوجه فرنگی استفاده می‌شود. به طور معمول، نهال‌ها در بلوک‌ها بر روی اسلب قرار می‌گیرند.
نکات مهم هنگام خرید پشم سنگ هیدروپونیک
پشم سنگ یکی از محبوب‌ترین محیط‌های هیدروپونیکی است که امروزه توسط کشاورزان کشت هیدروپونیک استفاده می‌شود؛ اما در کنار مزایای این بستر کشت که به برخی از آنها اشاره شد، نگرانی‌هایی نیز هنگام خرید پشم سنگ هیدروپونیک وجود دارد که باید آنها را در نظر گرفت.
نگرانی های زیست محیطی
در واقع پشم سنگی که در کشت هیدروپونیک استفاده می‌شود، یک ماده طبیعی نیست. این ماده با گرفتن گچ و سنگ و حرارت دادن آنها تا سه هزار درجه فارنهایت ساخته می‌شود. سپس ریسیده و خنک می‌شود. بنابراین از لحاظ زیستی تخریب پذیر نیست. هر پشم سنگی را که دور بریزید برای سال‌ها در طبیعت می‌ماند.
پس باید سعی کنید از خرید پشم سنگ هیدروپونیک جدید در هر فصل رشد خودداری کنید و پشم سنگ قدیمی خود را کاملاً بشویید و دوباره از آن استفاده کنید. این امر نه تنها برای محیط زیست بهتر است، بلکه باعث صرفهجویی زیادی در هزینه شما می‌شود.
نگرانی های بهداشتی
هنگام کار با پشم سنگ هیدروپونیک باید بسیار محتاط باشید؛ زیرا برای پوست، چشم‌ها و ریه تحریک کننده است. قرار گرفتن بیش از حد پوست در معرض این ماده، حتی ممکن است عوارض طولانی مدت جدی ایجاد کند.
در حالی که هیچ مدرک واقعی مبنی بر سرطانزا بودن پشم سنگ وجود ندارد، آژانس حفاظت از محیط زیست آن را به عنوان ماده گروه 2B فهرست می‌کند، به این معنی که احتمالاً برای انسان سرطانزا است. بنابراین همیشه هنگام دست زدن به آن از ماسک، عینک و دستکش استفاده کنید.
مساله PH
پشم سنگ به خودی خود بسیار قلیایی است و ممکن است مجبور باشید برای ایجاد PH ایده آل برای رشد ریشه، تنظیمات خاصی را در PH محلول غذایی خود انجام دهید. بنابراین اگر از چند محیط استفاده می‌کنید، این امر می‌تواند مشکل‌ساز باشد. پشم سنگ همچنین می‌تواند تعادل PH خود را نسبتاً سریع تغییر دهد، پس باید در بررسی منظم تعادل PH محیط و انجام تنظیمات لازم هوشیار باشید.
آماده سازی
همان‌طور که اشاره شد، پشم سنگ قبل از استفاده برای کشت هیدروپونیک نیاز به آماده سازی دارد، بنابراین کمی کار اضافه خواهید داشت.
خرید آنلاین پشم سنگ هیدروپونیک از عایق چی
برای خرید انواع پشم سنگ هیدروپونیک می‌توانید به سایت عایق چی مراجعه کنید. لیست انواع پشم سنگ برای کشت هیدروپونیک همراه با قیمت آن در وبسایت ما قابل دسترسی است. علاوه بر این کارشناسان ما آماده پاسخ‌گویی به سؤالات احتمالی شما در این زمینه هستند. با مراجعه به سایت عایق چی و خرید پشم سنگ، محصول را در محل مورد نظرتان با بهترین قیمت تحویل بگیرید.
پشم سنگ امروزه بسیار مورد توجه پرورش دهندگان گیاه به روش کشت هیدروپونیک است؛ زیرا ظرفیت نگهداری آب بالایی دارد و PH آن نیز خنثی است. علاوه بر این، پشم سنگ با فراهم کردن محیطی مرطوب، به حفظ سلامت ریشه‌های گیاه کمک می‌کند. پس اگر قصد راه‌اندازی کشت هیدروپونیک را دارید، با مطالعه مقاله فوق به اطلاعات جامعی درباره این مقوله دست یافته‌اید. سفارش خود را سایت عایق چی، بزرگترین مرکز فروش پشم سنگ در تهران، ثبت کنید و از رشد گیاهان خود لذت ببرید.
بدون دیدگاه