مضرات پشم سنگ چیست و شامل چه مواردی می شود؟

یکی از انواع عایق‌های صوتی و حرارتی که کاربرد بسیاری دارد و به علت مقاومت بالا در برابر سوختن و خواص حرارتی، بسیار محبوب است، پشم سنگ می‌باشد. از طرفی باید مضرات پشم سنگ و فواید آن را شناخت. پشم سنگ از طریق حرارت دادن سنگ بازالت و یک ماده سوختنی یعنی کک به دست می‌آید.

پس از اینکه سنگ بازالت در اثر حرارت آب شد، مایع به دست آمده به درون یک سانتریفیوژ منتقل می‌شود و به شکل الیاف پشم سنگ در می‌آید. سپس این الیاف‌ بر روی صفحه‌ای قرار می‌گیرند و بهم می‌چسبند. گاهی در این مرحله از رزین هم برای تولید پشم سنگ استفاده می‌شود. از محصول تولید شده می‌توان به شکل عایق در سقف و دیوارها استفاده کرد.

اما امروزه تاثیر قرار گرفتن در معرض انواع گرد و غبار و الیاف ناشی از مواد لیفی شکل مثل الیاف پشم سنگ، پشم شیشه و الیاف سرامیکی نسوز بر روی سلامتی انسان بسیار مورد توجه قرار گرفته است. امروزه کشورهای بسیاری یک سری قوانین عملی برای جلوگیری از معضلات استفاده از این مواد به تصویب رسانده و در مرحله اجرایی قرار داده‌اند.

تحقیقات صورت گرفته در این زمینه این نکته را نشان می‌دهد که تولیدکنندگان مختلف سعی دارند برای تولید محصولات این چنینی به این قوانین توجه کنند. در این مقاله قصد داریم به طور جامع مضرات پشم سنگ را مورد بررسی قرار دهیم؛ برای کسب اطلاعات مفید در این‌باره با ما تا انتهای مقاله با مرکز فروش پشم سنگ در تهران عایق چی همراه باشید.

عوارض ناشی از پشم سنگ چیست؟

امروزه بسیاری از مردم و سازمان‌ها راجع به مضرات پشم سنگ نگران هستند. از مضرات پشم سنگ می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

آثار زیست محیطی

یکی از عوارض و معایب مهم پشم سنگ اثرات آن بر روی محیط زیست است. به علت اینکه پشم سنگ یک ماده طبیعی نیست و برای ساخت آن مواد اولیه‌ای مانند گچ و سنگ مورد نیاز است. برای تولید این ماده گچ و سنگ را در کارخانه تحت دمای بسیار بالای ۳۰۰۰ درجه فارنهایت قرار می‌دهند و پس از اتمام کلیه مراحل ساخت، نوعی الیاف نازک به دست می‌آید.

عوارض پشم سنگ برای سلامتی

علاوه بر آسیب‌های زیست محیطی، یکی دیگر از مضرات نگران کننده پشم سنگ، اثر منفی این ماده بر روی سلامتی انسان است. الیاف پشم سنگ می‌توانند به راحتی به حالت گرد و غبار درآمده و در هوا معلق شوند. این گرد و غبار و الیاف پخش شده در هوا، از طریق تنفس وارد دستگاه تنفسی شده و می‌توانند باعث مشکلات تنفسی شوند که بسیار خطرناک است. همچنین ممکن است پس از تماس با چشم، به این عضو حساس نیز آسیب برسانند. به همین دلیل اگر مجبور به کار در محیطی با این ماده هستید، حتما از ماسک تنفسی مخصوص، لباس کار مخصوص، دستکش ویژه کار، عینک کار و چکمه استفاده کنید.

به طور کلی پشم سنگ می‌تواند برای بخش‌های گوناگون بدن مشکلاتی را ایجاد کند، که در ادامه به این مشکلات می‌پردازیم:

آسیب به دستگاه تنفسی

چنان‌چه در تماس مداوم با پشم سنگ قرار بگیرید، به مرور زمان متوجه علائم تحریکی تنفسی مثل خارش بینی، خارش چشم، خونریزی از بینی، ایجاد زخم در گلو, سرفه و سایر موارد خواهید شد.

آسیب به سیستم قلب و عروق

یکی دیگر از مضرات پشم سنگ برای سلامتی انسان که در اثر تماس مداوم با این ماده ایجاد می‌شود، تاثیر منفی آن بر سیستم قلبی عروقی است. پشم سنگ موجب می‌شود تا از طریق آسیب‌های ریوی مانند التهاب مزمن و فیبروز، مقاومت خونی مویرگ‌ها افزایش پیدا کند و این امر می‌تواند موجب ایجاد فشار خون شود. فشار خون باعث بروز انواع مشکلات قلبی خواهد شد.

مضرات معده‌ای و روده‌ای

بیشتر الیاف پشم سنگ که هنگام تنفس در ریه ته نشین می‌شوند، به واسطه عمل موکوسیلاری به حلق منتقل شده و پس از آن بلعیده می‌شوند. در نتیجه بافت پوششی معده و روده در تماس مستقیم با الیاف پشم سنگ قرار گرفته و آسیب خواهد دید.

مضرات کبدی

پشم سنگ می‌تواند بر روی کبد نیز اثرات منفی گذاشته و عوارضی به دنبال داشته باشد.

مضرات پشم سنگ و سرطان زایی

طبق مطالعات صورت گرفته توسط آژانس بین المللی تحقیقات سرطان، برخی موارد محدود نشان می‌دهند که استنشاق مداوم ذرات پشم سنگ ممکن است باعث ایجاد سرطان شود.

آیا پشم سنگ دارای آزبست است؟

یکی از الیافی که در دسته الیاف سمی و خطرناک برای انسان قرار می‌گیرد، آزبست یا به اصطلاح پنبه نسوز است. سمی بودن آزبست در حدی است که استنشاق این ماده می‌تواند باعث بروز سرطان ریه، نای و دیگر موارد سرطان در انسان شود. در مورد خطرات آزبست باید توجه داشت که این ماده می‌تواند تا سال‌ها اثرات خود را نشان ندهد و زمانی متوجه علائم آن شوید که دیر شده و کار از کار گذشته است.

به همین دلیل امروزه در جهان، قوانینی برای ممنوعیت استفاده از آزبست وضع شده و طی این قوانین، بهره‌گیری از این ماده در برخی از کشورها ممنوع است. موارد کاربرد آزبست شامل ساخت ایرانیت، تولید انواع عایق‌های سقف، ساخت انواع لوله و غیره می باشد.

اما برخی از افراد در مورد اینکه آیا پشم سنگ حاوی آزبست است یا خیر، نگران هستند. باید در این مورد به شما بگوییم که خوشبختانه پشم سنگ دارای آزبست نیست. یکی از مواد اولیه پشم سنگ سیلیس است، ولی در تولید آزبست از منیزیم و سیلیسیم استفاده می‌شود که این ترکیب بسیار سمی است. به همین دلیل صنعتگران به دنبال ماده ای برای جایگزین کردن آزبست بودند. به مرور زمان و همراه با پیشرفت تکنولوژی، سایر مواد مانند پشم سنگ وارد بازار شدند که می‌توان از آن‌ها برای عایق کردن دیوارها و سقف به جای آزبست استفاده کرد.

آزبست چیست؟

آزبست به تعدادی از کانی‌ها اطلاق می‌شود که در طی برخی فرایندها سیلیکات‌‌های آن هیدراته می‌‌شوند. آزبست از مولکول‌‌های درشت و غول‌ پیکری ساخته شده که این مولکول‌ها که یک بُعدی هستند و در کنار هم جای گرفته‌اند. این ماده به دلیل ارزان بودن، دارای کاربردهای گسترده‌‌ای در انواع صنایع است. از این کاربردها می‌توان به کاربرد آزبست در کارهای عمرانی، صنایع نساجی، صنایع ساختمانی، درزگیرهای آزبستی، پلاستیک‌ها، کاغذها و تخته‌های آزبستی، صنایع اتومبیل ‌سازی و غیره اشاره کرد.

آیا پشم سنگ سرطان زاست؟

از گذشته تا کنون حدس و گمان‌های بسیاری در رابطه با سرطان‌زا بودن پشم سنگ وجود داشته است و برخی افراد از این بابت نگران هستند. انجمن بین المللی تحقیقات سرطان در این باره تحقیقات جامعی انجام داده و اثرات سرطان زایی پشم سنگ را بررسی کرده است. در طی برخی مطالعاتی که بر روی برخی حیوانات آزمایشگاهی و از طریق تنفس الیاف پشم سنگ انجام شده، هیچ افزایش خاصی در آمار شیوع تومور ریوی یا سایر تومورها بین حیوانات به چشم نخورده است.

بنابراین ارزیابی‌های انجام شده به طور قطعی و با یقین صد درصدی افزایش خطر سرطان و یا ایجاد هر تومور دیگی را به اثبات نمی رساند. بنابراین هنوز مدارک به اندازه کافی نیست و در برخی از موارد، فقط مدارک محدودی در رابطه با سرطان زایی پشم سنگ در حیوانات آزمایشگاهی به چشم خورده است.

کلام آخر در مورد مضرات پشم سنگ

یکی از مواد پرکاربرد در صنایع مختلف نظیر ساختمان سازی پشم سنگ است. معمولا از این ماده به عنوان عایق در دیوارها و سقف ساختمان‌ها استفاده می‌شود. پشم سنگ از طریق حرارت دادن سنگ بازالت به دست می‌آید و به دلیل اینکه الیاف و گرد و غبار آن در فضا پخش می‌شود، نگرانی‌هایی در مورد عوارض تماس با این ماده و مضرات پشم سنگ وجود دارد.

تماس طولانی مدت با پشم سنگ می‌تواند باعث بروز برخی عوارض مانند آسیب به چشم‌ها، آسیب به سیستم تنفسی، آسیب به قلب و عروق، اسیب‌های کبدی، آسیب‌های معده و روده و غیره شود، اما در مورد اینکه آیا پشم سنگ می‌تواند باعث بروز سرطان شود یا خیر، هنوز شواهد کافی برای این ادعا وجود ندارد. همچنین از آنجایی که آزبست یک ماده سمی و خطرناک است، برخی افراد در مورد وجود آزبست در پشم سنگ نگران هستند. اما درون پشم سنگ آزبست وجود ندارد و ماده اولیه در ترکیب آن با آزبست متفاوت است.

سوالات متداول شما در خصوص مضرات پشم سنگ